Kompletny przewodnik po powłoce antyrefleksyjnej na szkiełku zegarka

Powłoka antyrefleksyjna, w skrócie AR, to mikroskopijnie cienka warstwa nakładana na powierzchnię szkła zegarka. Jej zadaniem jest ograniczenie ilości światła odbijanego od szkła i zwiększenie ilości światła, które przez nie przechodzi. W praktyce tarcza pozostaje czytelna w jasnym świetle, zamiast odbijać otoczenie.

Bez powłoki antyrefleksyjnej szkło szafirowe odbija około 8% padającego światła na każdej powierzchni — co oznacza, że nawet 16% dostępnego światła odbija się zamiast docierać do tarczy w przypadku szkła bez powłoki na obu powierzchniach. Wysokiej jakości powłoka antyrefleksyjna może ograniczyć odbicie do poniżej 1% na każdej powierzchni. Różnicę między szkłem z powłoką a szkłem bez niej widać od razu na zewnątrz lub w bezpośrednim świetle sztucznym.

Powłoki antyrefleksyjne stosuje się w różnego rodzaju przyrządach optycznych: obiektywach aparatów, okularach, lornetkach, teleskopach i mikroskopach, które wykorzystują tę samą podstawową zasadę. W zegarkach powłoka pełni podwójną funkcję: poprawia czytelność tarczy i podnosi walory estetyczne, ponieważ szkło z powłoką antyrefleksyjną jest niemal niewidoczne, dzięki czemu tarcza nie konkuruje wizualnie z odbiciami.

Powłoki antyrefleksyjne działają na zasadzie interferencji destruktywnej. Powłokę nakłada się w określonej grubości, zwykle równej jednej czwartej długości fali światła widzialnego (około 100–150 nanometrów). Gdy światło pada na powierzchnię pokrytą powłoką, jego część odbija się od jej zewnętrznej warstwy, a część od szkła znajdującego się pod spodem. Te dwie odbite wiązki pokonują nieco różne odległości i wracają do obserwatora w przeciwnej fazie. Fale świetlne w przeciwnej fazie znoszą się nawzajem, zmniejszając całkowite odbicie.

Nie jest to obróbka powierzchni pochłaniająca światło — to zjawisko fizyczne, które zmienia kierunek odbitej energii świetlnej, tak aby fale wzajemnie się wygaszały. Ta sama energia, która utworzyłaby widoczne odbicie, przenika przez szkło w stronę tarczy.

Ponieważ wygaszanie interferencyjne działa najskuteczniej w określonym zakresie długości fal, powłoki antyrefleksyjne projektuje się tak, aby były dostosowane do szczytowej czułości ludzkiego wzroku, wynoszącej około 550 nanometrów, co odpowiada światłu żółtozielonemu. W efekcie przy patrzeniu pod kątem na powierzchnię pokrytą powłoką antyrefleksyjną widać charakterystyczny delikatny niebieski lub fioletowy odcień — to wiarygodny wskaźnik jakości, świadczący o prawidłowym działaniu powłoki.

Szkło zegarka ma dwie powierzchnie: zewnętrzną, wystawioną na działanie otoczenia, oraz wewnętrzną, skierowaną w stronę tarczy. Powłokę antyrefleksyjną można nałożyć na jedną z nich lub na obie.

Jednostronna powłoka na wewnętrznej powierzchni to najczęściej stosowane rozwiązanie w średnim przedziale cenowym. Ogranicza najbardziej widoczne odbicie — między szkłem a tarczą — pozostawiając zewnętrzną powierzchnię bez powłoki, co zapewnia lepszą odporność na ślady palców i smugi.

Dwustronna powłoka, nakładana na obie powierzchnie, zapewnia maksymalne ograniczenie odblasków. Stosują ją producenci zegarków klasy premium, a jej zaletą jest zauważalnie lepsza czytelność tarczy. Jednak zewnętrzna powłoka antyrefleksyjna jest bardziej podatna na ślady palców i wymaga delikatnego czyszczenia miękką ściereczką, a nie materiałami ściernymi.

Söner stosuje powłokę antyrefleksyjną na wszystkich szafirowych szkłach w swojej ofercie. Specyfikacja powłoki zapewnia czytelność tarczy w pełnym zakresie warunków oświetleniowych, na jakie zegarek może być narażony podczas codziennego noszenia — od jasnego światła słonecznego na zewnątrz po sztuczne oświetlenie w pomieszczeniach.

Proces nakładania odbywa się w komorze próżniowej metodą fizycznego osadzania z fazy gazowej (PVD) - tą samą, którą stosuje się do nakładania powłok w kolorze złota metodą PVD na koperty zegarków. Szkło jest czyszczone w celu usunięcia wszelkich zanieczyszczeń, umieszczane w komorze próżniowej i podgrzewane do kontrolowanej temperatury. Materiał powłoki, zazwyczaj fluorek magnezu lub dwutlenek krzemu, jest odparowywany i osadzany na powierzchni szkła z precyzyjnie kontrolowaną grubością.

Precyzyjna kontrola grubości ma kluczowe znaczenie. Zbyt gruba lub zbyt cienka warstwa nie zapewni prawidłowego wygaszania przez interferencję destruktywną. Często nakłada się kolejno wiele warstw z różnych materiałów, z których każda jest dostosowana do nieco innego zakresu długości fal. Pozwala to rozszerzyć skuteczny zakres redukcji odbić na całe widmo światła widzialnego, zamiast ograniczać go do jednej długości fali.

Po nałożeniu powłoki szkło jest sprawdzane pod kątem równomierności, a następnie zabezpieczane warstwą ochronną. Na zewnętrznej powierzchni jest to często warstwa hydrofobowa lub oleofobowa, która odpycha wodę i tłuszcz, dzięki czemu szkło łatwiej czyścić, a codzienne użytkowanie pozostawia na nim mniej śladów palców.

Powłoka antyrefleksyjna jest delikatniejsza niż znajdujące się pod nią szkło szafirowe. Szafir to drugi po diamencie najtwardszy naturalny materiał i podczas normalnego użytkowania nie ulega zarysowaniom. Powłoka antyrefleksyjna jest jednak cienką warstwą naniesioną na powierzchnię i z czasem może ulec uszkodzeniu wskutek czyszczenia materiałami ściernymi lub kontaktu z substancjami chemicznymi. Delikatne obchodzenie się z zegarkiem pozwala zachować ją na długi czas. Wskazówki dotyczące ogólnej pielęgnacji zegarka znajdziesz w naszym poradniku codziennego noszenia i pielęgnacji.